Voyager 1 aloqa bilan qaytdi va yangi rekord sari parvozini davom ettirmoqda
Uchta qurilmaning oʻchirilishi va kamroq energiya sarflaydigan muqobillariga oʻtilishi zondga ilmiy asboblarining ishlashini uzoqroq taʼminlashga yordam beradi.
NASA Voyager 1 bilan aloqaning oktabr oyida yuz bergan kutilmagan nosozlikdan soʻng tiklanganini maʼlum qildi. Inson tomonidan yaratilgan eng uzoqdagi kosmik apparat parvozini davom ettirmoqda va yangi marraga yaqinlashmoqda: 18 noyabr kuni u bilan Yer oʻrtasidagi masofa bir yorugʻlik kuniga — taxminan 26 mlrd kilometrga — yetadi.
18 va 19 oktabr kunlari NASAning uzoq kosmik aloqa yer tarmogʻi rejalashtirilgan ikki seans davomida signalni qabul qila olmadi. Signal muhandislar nosozlikni bartaraf etish buyruqlarini yuborishga ulgurmasidan, 20 oktabr kuni yana paydo boʻldi. Shundan beri aloqa uzilmagan.
Dastlabki tekshiruv yoʻnalishni boshqaruvchi dvigatellarning bir guruhi oʻchganini koʻrsatdi. Shundan soʻng zaxira guruh avtomatik ravishda ishga tushgan. Bunday almashtirish apparatni himoya qilish tizimida nosozlik aniqlanganda koʻzda tutilgan. Muhandislar ishga tushishga nima sabab boʻlganini aniqlashda davom etmoqda.
Bundan biroz oldin jamoa Big Bang deb nomlangan energiyani tejash boʻyicha alohida operatsiyani muvaffaqiyatli oʻtkazdi. Sentabr oyida mutaxassislar bir vaqtning oʻzida uchta qurilmani oʻchirib, ularning oʻrniga energiyani kamroq sarflaydigan uchta qurilmani ishga tushirdi. Bu almashtirish apparat uchun zarur isitishni saqlab qolgan holda energiya sarfini kamaytirish imkonini berdi. Xuddi shunday jarayon Voyager 2’da taxminan olti hafta oldin amalga oshirilgan.
Zondlar elektr energiyasini plutoniyning parchalanishi natijasida hosil boʻlgan issiqlikni elektrga aylantiruvchi radioizotop generatorlaridan oladi. Ularning mavjud quvvati har yili taxminan 4 Vt ga kamayadi, shu sababli muhandislar uskunalarni bosqichma-bosqich oʻchirib borishiga toʻgʻri keladi.
Energiya taʼminotining yangi sxemasi Voyager 1 ilmiy kuzatuvlarini uzoqroq davom ettirish imkonini beradi. Busiz navbatdagi qurilmani 2027 yilning yozidayoq oʻchirishga toʻgʻri kelardi.
Bir yorugʻlik kuniga yetish zondning ishlash sharoitlarini oʻzgartirmaydi, ammo uning sayohati koʻlamini yaqqol koʻrsatadi. Radioqoʻmondoning Yerdan apparatgacha yetib borishi uchun qariyb bir sutka, javob signali uchun esa yana shuncha vaqt kerak boʻladi. Hatto eng oddiy xabar almashinuvi ham qariyb ikki sutka davom etadi.
